Enkele kanttekeningen bij de beeldvorming over de oorlog tegen Gaza in de Nederlandse media

In de media doen een aantal hardnekkige verhalen de rondte over het geweld in Gaza. Daar zijn echter flink wat kanttekeningen bij te plaatsen.

1. Inzet van burgers als menselijk schild en het plaatsen of opslaan van wapens in scholen

Inzet door Hamas van een menselijk schild is alleen “bewezen” door de Israel Defense Forces (IDF), niet bepaald een onafhankelijke en betrouwbare bron. Geen enkele onafhankelijke instantie heeft het opzettelijk inzetten van een menselijk schild bevestigd. Journalisten die op dit moment actief zijn in Gaza melden dat ze niets hebben waargenomen dat wijst op het gedwongen inzetten van burgers als menselijk schild. Mocht het toch waar blijken te zijn, dan is dat uiteraard zeer verwerpelijk, maar het doet niets af aan het feit dat Israël verplicht is om bij het aanvallen de bedreigde burgerbevolking te ontzien (1).

In de UNWRA scholen waar wapens gevonden zijn, waren overigens geen mensen. De UNWRA scholen die door Israël gebombardeerd zijn, waren vol vluchtelingen. De IDF wist dit, want zij was door de VN hierover herhaaldelijk geïnformeerd.

2. Hamas wil geen staakt-het-vuren en Israël wel

Hamas heeft al vroeg voorstellen gedaan voor een tienjarig bestand. Israël wees die af, omdat één van de belangrijkste voorwaarden het beëindigen van de blokkade was. In de pers en de politiek werd vooral gesproken over het Egyptische voorstel, dat door Hamas inderdaad is afgewezen omdat het alleen eisen aan Hamas stelde en niet aan Israël. Bovendien was Hamas niet betrokken bij de totstandkoming. Israël heeft overigens geweigerd om hiervoor naar Egypte af te reizen, waarmee het voorstel is afgeserveerd. Er wordt nu met beide partijen gewerkt aan een nieuw voorstel.

3. De Israëlische actie is een antwoord op de raketregen vanuit Gaza

Israël heeft na de ontvoering in juni van drie jonge kolonisten op de Westelijke Jordaanoever, waarvan zij Hamas beschuldigde, een Hamas-leider vermoord en ruim 400 Hamas-leden gevangen genomen, waarvan de helft zonder aanklacht vastzit (2). Vervolgens is het Israëlische leger begonnen met het bombarderen van Gaza, waarna de raketbeschietingen uit Gaza zijn begonnen. Sindsdien maken beide partijen zich schuldig aan oorlogsmisdaden (3).

4. De “oorlog” zou wel gerechtvaardigd, maar niet proportioneel zijn

Er is sprake van geweld door Israël tegen een bevolking die zij volgens de Vierde Geneefse Conventie moet beschermen. Het bedreigen, collectief straffen en aanvallen van burgers is in strijd met deze conventie en dus niet gerechtvaardigd. Er is ook geen sprake van proportionaliteit: wel van asymmetrische verhoudingen tussen het sterkste leger in de regio met geavanceerd wapentuig en een onuitputtelijke geldstroom, en de gewapende Palestijnse groepen in de Gazastrook.

5. De “terroristentunnels” moeten worden vernietigd

Door de nu zeven jaar durende hermetische blokkade zijn de tunnels Gaza’s ‘Life-line’ geworden. Ze bestaan echter al langer en zijn jaren gedoogd door Israël en Egypte als smokkelroute. In een uitzending van het NOS Journaal op 30 juli, werd duidelijk dat de tunnels gemakkelijk van de Israëlische kant kunnen worden afgesloten. Israëlische boeren tippen het leger waar ze zitten. Ook Egypte heeft in het recente verleden tunnels onklaar gemaakt, zonder dat daarvoor beschietingen en bombardementen op bevolkingscentra nodig waren. Het is dan ook volstrekt overbodig - en immoreel - om hiervoor vluchtelingenkampen, steden, waterinstallaties, elektriciteitscentrales, ziekenhuizen, scholen, huizen en wegen in Gaza te vernietigen en honderdduizenden mensen te doden, verminken, verwonden, traumatiseren en dakloos te maken. In het kleine Gaza (in grootte vergelijkbaar met Texel) wonen 1,8 miljoen inwoners (twee maal de bevolking van Amsterdam), waardoor het onmogelijk is om bij bombardementen en beschietingen grote aantallen burgerslachtoffers te vermijden.

Noten

(1) Zie: http://www.hrw.org/news/2014/08/03/qa-2014-hostilities-between-israel-and-hamas
(2) Zie: http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/.premium-1.600480
(3) Zie: http://www.haaretz.com/opinion/.premium-1.608008